CITY GUIDE POLAND
- Szczegóły
- Kategoria: CITY GUIDE POLAND
Gdansk to miasto o ponadtysiącletniej historii, którego tożsamość na przestrzeni wieków kształtowała się pod wpływem różnych kultur. Jak podaje lokalne wydanie Gazety Wyborczej, w Gdańsku zaczęła się historia polskiego ruchu LGBT. To tu w 1986 r. zaczęła się ukazywać pierwsza ogólnopolska gazeta dla środowiska LGBT pod tytułem "Filo". Jej twórcą jest Ryszard Kisiel, który jest mieszkańcem Gdańska. Samo miasto Gdansk w dużej mierze związane jest z osobami LGBT, to do komisariatu policji przy ul. Białej w Gdańsku Wrzeszczu, zwożeni byli geje podczas słynnej akcji "Hiacynt" przeprowadzonej w latach 1985-1987 na zlecenie gen. Czesława Kiszczaka.
Neptun mitologiczna postać która jest symbolem Gdańska, był gejem, romansował z mężczyznami, szczególne upodobał sobie chłopców powożących rydwanami. Najsłynniejszym kochankiem Posejdona był Nerites, brat nimf morskich – nereid, którego zazdrosny i odrzucony Helios, bóg Słońca, miał zamienić w małża. W najważniejszym pomieszczeniu Ratusza Głównego Miasta, Wielkiej Sali Rady, możemy zobaczyć portret najsłynniejszej na świecie męskiej pary kochanków – antycznego Aleksandra Wielkiego i Hefajstiona, autorstwa Izaaka van den Blocke.
Tęczowych Podróżnych powinna zaciekawić Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”. To tu, w dawnej publicznej łaźni dla gdańszczan z początków XX w., w latach 60. spotykali się geje. Wiosną 2003 r. w Łaźni odbył się wernisaż wystawy Karoliny Breguły „Niech nas zobaczą”. Wtedy zawiązała się lokalna grupa Kampanii Przeciwko Homofobii. Łaźnia to również miejsce jednej z największych ekspozycji tęczowej sztuki w Polsce. W 2006 r. można tu było oglądać wystawę sztuki queer „Miłość i demokracja”. Galeria gościła również plon projektu Szafa Gdańska, ekspozycję dokumentacyjną na temat społeczności LGBT, składającą z dzieł sztuki, ale także pamiątek obrazujących życie codzienne tęczowej społeczności.
Z ruchem LGBT w Gdańsku związany jest również dawny Szpital Kliniczny Najświętszej Marii Panny. Działająca przy placówce Klinika Urologii jako jedna z pierwszych w Polsce dokonywała korekt płci osób transseksualnych. Najbardziej znana pacjentka to Ada Strzelec (do korekty – Adam), która swoje doświadczenia opisała w wydanej w 1992 r. książce „Byłam mężczyzną”. W ciągu tylko pierwszych 20 lat (od 1991 r.) w gdańskiej klinice zoperowano przeszło 100 osób.
Z kolei w dawnym Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego na początku XX w. mieściła się Victoriaschule, szkoła średnia dla dziewcząt, w której uczyła się Charlotte Wolff (1897-1986), urodzona w Prabutach (wówczas Riesenburgu), w latach 70. ikona zachodnioniemieckich lesbijek i feministek. Wolff była lekarką, psycholożką, powieściopisarką, jedną z pierwszych badaczek biseksualności i miłości lesbijskiej.
Przy ul. Długiej, w kamienicy, w której mieści się obecnie Apteka Ratuszowa, mieszkał tuż po wojnie Miron Białoszewski – swoje homoseksualne pragnienia i doświadczenia opisał w wydanym pośmiertnie „Tajnym dzienniku”. Białoszewski pomieszkiwał u Haliny Bocianowej, przyjaciółki poznanej podczas powstania warszawskiego. Jak wspomina gospodyni, Białoszewski lubił jeździć na plażę na Stogi, często chodził do kina.
Przy ul. św. Ducha 47 znajduje się dom rodzinny Artura Schopenhauera, który jako jeden z pierwszych nie bał się pisać otwarcie o seksualności człowieka i przyczynił się do zaistnienia teorii queer – dyscypliny wiedzy poświęconej m.in. tożsamości i kulturze społeczności LGBT. Przyjmował tezę, że homoseksualność jest uniwersalna i rozpowszechniona we wszystkich społeczeństwach, a homoseksualne impulsy zaczynają pojawiać się w okresie nastoletnim.
Na rogu ul. Lektykarskiej i Piwnej mieścił się punkt kserograficzny, gdzie Ryszard Kisiel powielał od 1985 r. pierwsze publikacje gejowskie (książki, ulotki o AIDS), a w latach 1986-1988 roku „Filo”, pismo o tematyce gejowsko-lesbijskiej. Kisiel w cyklu swoich fotografii tworzonych w PRL pokazał świat alternatywny wobec siermiężnej, komunistycznej rzeczywistości. Karol Radziszewski nazwał go polską Vivien Maier.
Kolejnym punktem na trasie jest pomnik Marii Konopnickiej. W 1889 r. Maria Konopnicka poznała Marię Dulębiankę, przez następne 20 lat panie były partnerkami życiowymi. Razem odbywały podróże do Austrii, Francji, Niemiec, Włoch i Szwajcarii. W 1903 r. Dulębianka wprowadziła się do dworku Konopnickiej w Żarnowcu, była organizatorką pogrzebu Konopnickiej we Lwowie w 1910 r. Konopnicka przebywała na wypoczynku w Gdańsku wiosną 1906 r., zamieszkując w domu Elżbiety Bütner przy Targu Węglowym 11.
Pomnik Jana III Sobieskiego to okazja, by wspomnieć o jego synu Jakubie, który „w mężczyznach kochał się aż strach”. W latach 70. i 80. pod pomnikiem odbywały się antykomunistyczne demonstracje, polskiej opozycji wsparcia udzielały wybitne postaci gejowskie z Zachodu, m.in. Michel Foucault, francuski socjolog, filozof, historyk kultury. Podczas swojego pierwszego pobytu w Polsce zorganizował nad Motławą konferencję poświęconą twórczości Guillaume’a Apollinaire’a. W latach 80. organizował pomoc dla „Solidarności”, w stanie wojennym przez kilka tygodni nosił biało-czerwoną opaskę, w 1982 r. przyjechał tu z konwojem pomocy humanitarnej.
W dawnym klubie Rudy Kot w latach 1957-2007 znajdował się klub muzyczno-rozrywkowy. Występowali tu m.in. Zbigniew Cybulski, Czerwone Gitary i Izabela Trojanowska. Przez trzy sezony (1957-1960) swoje występy miał tu również homoseksualny Edmund Fetting, aktor teatru Wybrzeże. To w Rudym Kocie usłyszała go po raz pierwszy Agnieszka Osiecka, która zakochała się w jego głosie i podobno w całej reszcie. Specjalnie dla Fettinga napisała słynną piosenkę „Nim wstanie świt” z filmu „Prawo i pięść”. Inny nieśmiertelny przebój Fettinga to „Deszcze niespokojne” z serialu „Czterej pancerni”.
W obecnej siedzibie rady miasta, wówczas klubie studenckim Żak, swoje siedziby miały jedne z najstarszych organizacji LGBT w Polsce – Lambda, później Inicjatywa Gdańska, a także redakcja „Filo”. Inicjatywa Gdańska stworzyła pierwsze w Polsce centrum informacyjne dla osób homoseksualnych, regularnie wydawała i kolportowała biuletyny „Różowy Puls” (dla mężczyzn) i „Fioletowy Puls” (dla kobiet). Autorami historii Gdańska i spaceru historyczną trasą miejsc i osób LGBT są Ryszard Kisiel oraz Krzysztof Górski, sympatyk Stowarzyszenia na rzecz Osób LGBT „Tolerado”.
- Szczegóły
- Kategoria: CITY GUIDE POLAND
